Portret.

Woorden zijn overbodig bij dit boek. Ik hou ongelofelijk van de foto’s – de portretten – van Stephan Vanfleteren. Elke foto vertelt zijn eigen verhaal waarbij tekst totaal overbodig is. Vaak zegt een foto ook meer dan het artikel waar de foto bijstaat.

Nog steeds vind ik het mysterieus hoe een fotograaf er in slaagt om een emotie te vangen in een beeld.

Eind september verscheen een nieuw boek van hem met een bundel portretten van mensen. Stuk voor stuk prachtige, sprekende zwart-wit foto’s.
Nog tot begin december loopt er in Gent naar aanleiding van dit boek een tentoonstelling, Stephan Vanflteren Portret 1989-2009.

Ik ben een fan. Een grote fan.

Portret 1989-2009 van Stephan Vanfleteren verscheen bij Lannoo in 2009.
312 pagina’s, ISBN 978 90 209 8483 5

Sprakeloos.

Een mens staat maar bij één persoon echt in het krijt. Ik heb die lei toen schoongewreven. Misschien kan liefde maar één ding echt. Uit liefde doden.

Dit is een citaat uit de nieuwe roman van Tom Lanoye, Sprakeloos. Een beklijvend epos haast over zijn overleden moeder. Hij begon aan dit boek toen zijn vader nog leefde maar het kwam nooit echt goed. Het wilde niet lukken de juiste woorden te vinden. Pas toen zijn vader ook overleed wiste hij alles wat hij reeds had geschreven en begon opnieuw. Dit keer lukte het wel en het werd een boek met een lach maar zeker ook met een traan. Alle registers van de emotie gaan open en je krijgt een eerlijk en heerlijk verhaal te lezen.

Sprakeloos is een mooi eerbetoon aan zijn moeder geworden (en ook aan zijn vader) zonder melig of sentimenteel te zijn. Je voelt perfect aan wat voor een vrouw ze in haar leven moet zijn geweest  en hoe ze aan het einde van haar leven verviel in een rol die ze eigenlijk niet wou. Wat het verliezen van spraak en taal met iemand doet.

Het is mijn eerste Lanoye, nooit kwam het écht in me op een boek van hem te lezen. Ik ergerde me aan de man met zijn immer theatrale gedoe en dat vormde een soort barrière. Tot ik hem hoorde vertellen over dit boek en op scène een stukje hoorde voorlezen. Dat boek moest ik gewoon lezen. Ik beklaagde het me geen seconde.

Sprakeloos van Tom Lanoy verscheen bij Prometheus Amsterdam in 2009.
360 pagina’s, ISBN 978 90 446 1107 6

NaNoWriMo.

Het is begonnen, deze nacht om 00.00 uur precies de NaNoWriMo (lees: National Novel Writing Month) zoals ik in mijn vorig bericht al een beetje beschreef. Maar leeft dit echt? Of is het alleen omdat ik iemand ken die er aan meedoet zodat ik er willens nillens mee te maken heb. Wat drijft iemand om zich af te zonderen en te schrijven, en dit een maand lang. Is het de drang om zich te bewijzen, dat ze zoveel woorden kunnen neerpennen in een maand. Het ontgaat me een beetje, de drive, de sfeer, de gekte, het opgeklopte euforisch gevoel van alweer 1000 woorden.

Misschien hoort het wel zo te gaan die euforie van het onbekende. Nu is men nog super enthousiast maar wat binnen een week als het eerste grote deel er opzit en je aan het verhaal moet beginnen? Wanneer het nieuwe er een beetje af is en je toch liever een boek zou lezen in plaats van er een te schrijven. Kom je dan voor een blok te staan of is het dat net wat je nodig hebt.

Nog steeds wens ik de deelnemers zeer veel succes. Al hoop ik dat anderen het er beter van afbrengen dan wat ik al gelezen heb op een andere blog. Geen begeestering en geen ziel, de aandacht werd niet vastgehouden en verwaaide naar andere dingen. Maar dat heb ik ook al bij andere “grote” schrijvers gehad.

En nu zie ik daar een lezer heel hard zijn wenkbrauwen fronsen en ik weet ongeveer wat die lezer denkt. Hij is weer bezig met het volledig neerhalen van iets waar hij geen interesse in heeft en ik wel. En dan breekt hij het af met alle mogelijke geweld en toeters en bellen. Terwijl hij beter constructief zou zijn en ondersteunend of zijn gedachten voor zichzelf zou houden. Want aan dat neerhalen heb ik niets. Is het niet?

En toch bedoel ik het niet slecht, zeker niet. Nog steeds heb ik zeer veel interesse in het resultaat, zelfs in het tussen-resultaat. Ik zal het lezen, met interesse en met een kritische geest als mij dat toegestaan is. Is het niet zo dat een schrijver in wording moet leren schrappen. Hele hoofdstukken als het moet, een volledig boek als het nodig blijkt. Gelukkig kan je net zoals bij de televisie de off-knop indrukken en een boek kan je sluiten en dan blijft het nog steeds mooie vulling voor de boekenkast. Verkopen ze geen boeken per meter?

Schrijven.

Wie heeft nog nooit gedacht: “daar zou ik een boek kunnen over schrijven!”. Maar eigenlijk doe je dat nooit. Omdat je geen begenadigde schrijver bent of omdat de tijd je ontbreekt misschien is de nodige moed er niet om er aan te beginnen. Ten lange leste heb je misschien ingezien dat je uit eigen leven gebeitelde woorden toch liever niet op papier moeten verschijnen.

In november is er een internationaal schrijfproject, waarbij je in een maand 50000 woorden moet zien te braken die niet eens een samenhangend geheel of een goed verhaal moeten opleveren. Gewoon een document, een kladje met daarin 50000 woorden waarin een handjevol personages tot leven worden gewerkt en een geheel vormen. Misschien kan het ooit verworden tot een mooi verhaal, een boek die mensen tot ontroering en beroering kan brengen. Grijp je kans, verborgen en verdoken schrijver die gebukt gaat onder het juk van de verlegenheid en waar terughoudendheid en het eeuwige underdog-gevoel altijd weer de kop opsteekt!

Respect voor mensen die kunnen schrijven onder druk, waarbij je het zand zachtjes voelt wegglijden tussen je vingers net als de tijd die ongenadig voorbij tikt. Tik-tak, alweer twee seconden weg. Steeds weer groter worden druk, steeds meer de mogelijke angst voor het witte vlak.

Succes! Ik ben benieuwd.

Zetj a…

Soms keek je met een zekere schaamte naar de beelden en dan lachte je toch maar. Een beetje wrang want iedereen heeft al eens zo’n toestanden gezien of meegemaakt en we weten dat dit zelfs dagelijkse realiteit is in Vlaanderen. Je bent soms blij dat je nooit in zo’n milieu moest opgroeien.

Een op en top Vlaamse film is “De helaasheid der dingen”, met een ijzersterke cast en een regisseur die zijn acteurs tot een quasi perfectie kon brengen. We krijgen een schets te zien van mensen aan de rand van de samenleving die ondanks alle miserie, tegenslag en de haast onvermijdelijke alcoholproblemen heel erg sterk aan elkaar hangen.

Het boek was iets meer gebald, terwijl de film op magistrale wijze een delirium weergaf die je nooit met je eigen fantasie had kunnen bedenken. Een knap staaltje van acteerkunst, net zoals ook de dementerende vrouw werd neergezet. Zonder woorden straalde dit een zeer grote kracht uit. Je voelt de verbondenheid, je ruikt het bier en de sigaretten… En je voelt hoe het personage dat zich wil losrukken uit dit milieu voor een stuk ook voor altijd deel zal uitmaken van dat milieu en er nooit volledig zal van loskomen.

En ja, a fok a day keeps the doctor away

De Helaasheid.

Vanavond zal ik de première bijwonen van de nieuwe film van Felix van Groeningen, “De Helaasheid der dingen”. Openingsfilm van het 36ste Filmfestival van Vlaanderen Gent. Niet in de Kinepolis als genodigde maar als gewone sterveling in de Vooruit.

De film is nog niet in de zalen en er is al heel wat ophef over. De familie Verhulst is niet blij, dat waren ze al niet met het boek en dat zijn ze nu ook niet met de film. Niemand heeft graag dat de vuile was buiten gehangen wordt. Maar het boek was fictie en dat is de film ook. Of is het maar schijn? Hoe het ook mag zijn, het boek schetste het leven in een zeer typisch Vlaams dorp in de omgeving van Aalst. Waarbij het buitenbeentje zich wil losrukken van zijn familie om zijn eigen weg te gaan en te zoeken.

Ophef is er ook door een actie van het weekblad Humo dat bij zijn blad een gratis ticket weggeeft om de film in een Kinepolis bioscoop te gaan bezoeken. Ik was al niet echt een fan van Kinepolis en ben dat nu nog minder. Waarom de kleine cinemazalen zo beconcurreren terwijl een nevenbedrijf van Kinepolis de distributie doet? Was het niet een veel betere actie geweest om het meteen open te stellen voor alle cinemazalen waar de film loopt?

Kortom, vanavond staat er film op het programma.

Obers.

De situatie, een vrijdag omstreeks half zeven in een West-Vlaamse stad. En laat ik meteen maar de kat de bel aanbinden, het was Ieper. Mooi weer, niet te koud en dus een uitgelezen moment om plaats te nemen op een terras. Het terras van het niet nader genoemde etablissement zat niet echt vol en er waren twee obers in de weer. We werden een eerste keer opgemerkt. Een ogenblikje later gaan de twee obers weg en er komt er één terug met een bestelling. We worden een tweede keer opgemerkt. Geen initiatief om de bestelling op te nemen. De ober gaat opnieuw naar binnen en komt terug met een andere bestelling. We worden een derde keer opgemerkt, hij gaat opnieuw naar binnen. Op dat moment ben ik het zowat kotsbeu.

Ik kan gerust wachten tot mijn bestelling wordt opgenomen, geen punt. Zeker als het erg druk moest zijn in een zaak. Maar dit is getuigen van moedwillig negeren. Op dat moment kookt mijn bloed en wil ik zo snel mogelijk weg, wat we dan ook gedaan hebben.

We zijn neergestreken in een schitterende zaak, Cyper. Onberispelijke, vlotte en efficiënte bediening en wat ook belangrijk is. Het eten was fantastisch. In geen tijden zo’n lekkere en boterzachte steak gegeten. Een absolute aanrader. Het deed gelukkig voor die avond het schandalig botte gedrag van de twee “obers” vergeten.

Library Thing.

Ik lees al eens graag een boek wat op een jaar al snel een tiental boeken maakt en dan wil ik daar graag een overzichtje van hebben. Regelmatig ontleen ik ook wel wat boeken uit de bibliotheek al dan niet een openbare en dan is dat ook meegenomen zo’n overzichtje. Zo weet ik wat ik allemaal al gelezen heb en of ik het een goed of slecht boek vond.

Nu gebruikt hij al geruime tijd de hype onder de online bibliotheken Library Thing, een soort sociaal netwerk waarop je jouw bibliotheek kan plaatsen en zo in contact kan komen met mensen die dezelfde boeken lezen of in hetzelfde genre interesse hebben. Een beetje wat Last.fm is voor de muziek.

Best wel leuk, vond ik eerst. En ik ging op ontdekking, maar al snel bleek ik niet geschikt voor Library Thing. Ik werd bedolven onder de inhoud en zocht, ploeterde en hapte om lucht. De achterliggende gedachte van Library Thing is subliem, fantastisch en ongelofelijk interessant. De mogelijkheden zijn om duimen en vingers bij af te likken. Maar ik vond het een draak van een vormgeving en een ongelofelijk kluwen om de mogelijkheden ten volle te benutten. Zoals men bij ons in de streek al eens pleegt te zeggen: een kat kan er haar jongen niet meer in terugvinden.

Ik vind nog steeds dat Library Thing een schitterende online toepassing is maar dat het misschien tijd is om het wat gestroomlijnder te maken. Minder beladen zodat de mogelijkheden in de verf worden gezet. Denk aan Google, waarbij je haast niet meer hebt dan een wit vak om je zoekopdracht in te geven. Less is more. Of zoals ik onlangs op televisie hoorde: “geef ze een nog groter bord en ze legt er nog veel meer op”.

De zoektocht blijft dus naar een handige, gebruiksvriendelijke en volledige online bibliotheek. Maar misschien hou ik het voorlopig gewoon bij het online opslaan bij Google documenten.

Antichrist.

De nieuwe film van Lars von Trier, Antichrist lokte in Cannes eerder dit jaar heel wat controverse en kritiek uit. Onder andere om zijn gewelddadige scènes en expliciete seksualiteit. De regisseur wou op de persconferentie in Cannes weinig commentaar kwijt over de film. Lars von Trier regisseerde deze film toen hij een zware depressie had, totaal niet relevant zou je denken. Maar niets is minder waar.

Ik stond eerst wat weigerachtig om de film te gaan bekijken, maar kon me laten overtuigen. De film zorgt inderdaad voor controverse. Persoonlijk vond ik het een zeer aangrijpende, mentaal vrij belastende en zeer surreëele film. Je moet haast zelf een depressie gehad hebben om het een beetje te begrijpen en in het hoofd kunnen kruipen van de regisseur. Mijn partner vond het bagger. Hij begreep er weinig van, maar verveelde zich niet. De film zit vol symboliek en verwijzingen. Ook ik zit nog met vragen, waarom bepaalde scènes nodig waren en wat er achter zit. Wat wou de regisseur ons doen verstaan? Sommige zaken zijn vrij duidelijk, over andere tast ik volledig in het ongewisse.

Twee scènes heb ik aan mij laten voorbijgaan omdat ze voor mij te gruwelijk waren. Het is zeker niet onterecht dat Charlotte Gainsbourg de prijs kreeg voor beste actrice. Wat een sublieme acteerprestatie.

Een aanrader? Zeker wel.

De film:

Een rouwend echtpaar trekt zich na de dood van hun kind terug in Eden, hun afgelegen huisje in de bossen. De man en vrouw hopen er hun gebroken harten te helen en haar angstaanvallen onder controle te krijgen, maar de natuur neemt zijn beloop en langzaam loopt het volledig uit de hand…